استفاده از پلاسمای خون یک راهکار درمانی است که تقریبا در بیشتر حوزههای پزشکی و دندانپزشکی کاربرد دارد. از پلاسمای خون به ویژه در کاشت ایمپلنت استفاده میشود و در افزایش سرعت بهبود و طول عمر ایمپلنت تاثیر بسیاری دارد.
پلاسمای غنی شده از پلاکت خون که به طور خلاصه PRP نیز گفته میشود در تمام حوزههای پزشکی کاربرد دارد. از پیآرپی به ویژه در دندانپزشکی و کاشت ایمپلنت بهره برده میشود. این روش درمانی تکمیلی در بهبود سریع و افزایش طول عمر ایمپلنت نقش موثری دارد. در این روش پلاکت به وسیله سانتریفیوژ از گولبولهای سفید و قرمز خون جدا شده و تبدیل به یک مایع غلیظ منسجم میشود. در این مقاله سعی شده است بیشتر به پی آر پی و کاربرد آن در ایملپنت پرداخته شود.
PRP چیست؟
همانطور که گفته شد PRP (پیآرپی) از پلاسمای غنی شده از پلاکتهای نمونه خون خود فرد است که در موارد مختلفی در پزشکی استفاده میشود. از جمله در زیبایی، ارتوپدی، جراحی قلب، جراحی پلاستیک، ترمیم جراحتهای سنگین و جراحی دهان و دندان.
در این نوع درمان از پلاسمای جدا شده از پلاکت خون برای درمان و ترمیم زخمهای خود بیمار استفاده میشود. پلاسمای غنی شده از خون فرد در محل مورد نظر تزریق شده و با یک بازسازی عظیم سلولی ترمیم میکند.
در واقع پلاکتها قطعات کوچک و حاوی صدها رشته پروتئینی هستند که با لخته شدن خون در بهبود زخمها و رشد سلولها نقش مهمی ایفا میکنند. از طرفی فاکتورهای رشد آزاد شده توسط پلاکتها با تسهیل بازسازی تورم و درد را نیز محل ترمیم کاهش میدهند.
از آنجایی که ترمیم زخم و محل جراحی در ایمپلنت بسیار مهم است و به بهبود آسانتر، ادغام سریعتر با استخوان و آبدوستی آن کمک میکند بنابراین این روش در دندانپزشکی بسیار کاربرد دارد و مفید است.
کاربرد PRP در ایمپلنت دندان
در پیآرپی، پلاکتهای غنی شده از پلاسمای خون چند برابر حالت طبیعیشان هستند و سرشار از فاکتورهای رشد و پروتئینهای ترمیم کنندهاند. با مجموعه این ویژگیها روند ترمیم بافت نرم و استخوان را تسریع کرده و در ایمپلنت در موارد زیر کاربرد دارند:
- تزریق پی آر پی به اطراف محل ایمپلنت، حین یا بعد از پیوند استخوان
- قرار دادن مایع پیآرپی روی لثه و بافت نرم برای کاهش تورم و خونریزی و ترمیم سریع بخیهها
تاثیر PRP در سرعت درمان با ایمپلنت
از آنجایی که تزریق prp سرعت ترمیم زخم و جوش خوردن استخوان را به شکل چشمگیری افزایش میدهد کاملاٌ مشخص است که این روش در افزایش سرعت درمان ایمپلنت چقدر موثر است. به طور کلی گفته می شود پلاسمای غنی شده از پلاکت فعال سازی شده در عرض سه تا پنج دقیق هب لخته ژل مانندی تبدیل می شود که با ترکیب از مواد زیستی دیگر برای پیوند استخوان بسیار کاربرد دارد و سرعت ترمیم را تا ۴۰ درصد افزایش میدهد.
تاثیر پیآرپی در افزایش طول عمر ایمپلنت
غلظت پلاسمای تزریق شده در محل کاشت ایمپلنت و پیوند استخوان به افزایش سرعت التیام درد، تورم و بازسازی بافتهای نرم لثه و بافتهای سخت استخوان بسیار کمک میکند. از طرفی به ادغام بهتر و بیشتر ساختار ایمپلنت اعم از پایه و تاج با استخوان فک و لثه نیز بسیار تاثیر گذار است. از این رو میتوان نتیجه گرفت که پیآرپی در افزایش طول عمر ایمپلنت موثر است چرا که در بهبود عملکرد و جوش خوردن آن به استخوان نقش دارد.
مزایا و معایب ایمپلنت با PRP
همانطور که پیشتر هم گفته شد پیآرپی در پزشکی و دندانپزشکی کاربردهای فراوانی دارد. مزایا و معایب این روش درمانی به طور ویژه در ایمپلنت عبارت است:
مزایا
- افزایش سرعت ترمیم بافت نرم و لثه
- افزایش سرعت جوش خوردن بخیه و کاهش التهاب
- کاهش نسبی درد و تورم بعد از جراحی
- افزایش کیفیت پیوند استخوان به نواحی اطراف ایمپلنت
- کاهش خط آلرژیک چون پلاسمای غنی شده از خون خود بیمار تهیه شده است.
- افزایش طول عمر ایمپلنت
معایب
- عدم یکنواختی در کیفیت و غلظت پلاکتها از جمله چالشها و معایب این درمان است.
- هزینه بالای انجام پیآرپی مانع از دسترسی عمومی این درمان تکمیلی میشود.
- عدم آموزش کافی و تسلط به جداسازی پلاسمای خون ممکن است منجر به عوارض و آلرژیهای پیشبینین نشده بشود.
PRP چگونه تهیه میشود؟
تهیه پیآرپی فرآیند پیچیدهاین دارد و سرپایی و در زمان کوتاه انجام میشود. اما نکته مهم این است که حتما باید در یک محیط استریل و توسط یک فرد متخصص انجام شود. در فرآیند تهیه پلاسمای غنی شده از پلاکت خون ابتدا ۱۰ تا ۲۰ سیسی از خون بیمار از بازوی او گرفته میشود. سپس نمونه خون در لوله مخصوص ریختته شده و درون سانتریفیوژ با سرعت مشخص و مدت زمان تعیین شده چرخانده میشود.
با چرخیدن نمونه خون در سانتریفیوژ اجزای خونه که شامل گلبولهای قرمز، لایه غنی از پلاکتها و پلاسمای معمولی بر اساس وزن در پایین، میانه و بالا قرار میگیرند.
مایه هدف که همان لایه غنی از پلاکت است و در میانه قرار دارد پی آر پی است که با سرنگ از مایع اصلی جدا شده و درون ظرف استریل نگهداری می شود و سپس با مواد پیوندی دیگر مخلوط شده و روی استخوان یا لثه گذارده می شود.
ایمپلنت با PRP برای چه کسانی مناسب است؟
پیآرپی یک روش کمکی و تکمیلی برا تسریع درمان ایمپلنت و ترمیم بافتهای اطراف آن است. به طور کلی این روش مناسب کسانی است که:
- بالای هجده سال باشند و رشد فکشان به پایان رسیده باشد.
- سلامت عمومی مطلوبی داشته باشند.
- تراکم استخوان کافی داشته باشند.
- بهداشت دهان و دندان مناسبی داشته باشند.
ایمپلنت با PRP برای چه کسانی مناسب نیست؟
درست است که این روش تکمیلی نقش مهمی در تسریع بهبود زخم و پیوند استخوان با ایمپلنت دارد با این حال باید در نظر داشت که این روش مناسب همه نیست. در واقع افرادی که در یکی از دستههای زیر قرار بگیرند از انجام ایمپلنت با پیآرپی منع میشوند:
- افراد مبتلا به دیابت
- افراد مبتلا به اختلال انعقاد خون و یا سرطان خون
- افراد دارای پلاکت خون پایین
- افرادی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف میکنند.
ضمن این که افرادی با ویژگیهایی که در ادامه ذکر میشود نیز باید انتظار خود از کسب نتیجه مطلوب با پیآرپی را کاهش دهند:
- افراد سیگاری و الکلی
- افراد داری سوتغذیه
- افراد مبتلا به مشکلات پوستی ژنتیکی
- افراد دارای خطوط عمیق و هایپرپیگمانتاسیون پیشرفته
- افرادی با ضایعات مویرگی روی بینی و گونهها
FAQ
در ادامه به آن دسته از سوالات پرتکرار کاربران که میخواهند اطلاعات بیشتری در رابطه با PRP در ایمپلنت داشته باشند پاسخ داده شده است:
آیا تهیه پلاسما از خون بیمار درد دارد؟
فرآیند تهیه prp هیچگونه دردی برای بیمار به همراه ندارد. جز گرفتن نمونه خون که از رگ و یا بازوی او انجام میشود سایر مراحل از طریق دستگاه و توسط متخصص انجام میشود. بنابراین نه تهیه آن و نه حتی تزریق به استخوان با درد همراه نیست.
آیا افراد دارای تراکم استخوان کم میتوانند ایمپلنت را با PRP انجام دهند؟
یکی از ضروریترین موارد برای انجام ایمپلنت تراکم استخوان کافی است. و یکی از مهمترین کاربردهای PRP در ایمپلنت بالا بردن سرعت و افزایش کیفیت ادغام استخوان پیوند داده شده به فک است. پس میتوان نتیجه گرفت اتفاقا این درمان تکمیلی برای افرادی که به دلیل عدم تراکم کافی به پیوند استخوان نیاز دارند مناسب است.
آیا پی آر پی سرعت بهبود بعد از ایمپلنت را افزایش میدهد؟
بله. PRP تا ۴۰ درصد سرعت بهبود و التیام بعد از ایمپلنت را افزایش میدهد.
آیا پلاسما از خون خود بیمار تهیه میشود؟
بله پلاسمای مورد استفاده برای هر بیمار فقط و فقط از نمونه خود همان فرد تهیه و تزریق میشود.
آیا ممکن است PRP واکنش آلرژیک به همراه داشته باشد؟
در صورتی که فردی که وظیفه تهیه پیآرپی را از نمونه خون بیمار به عهده گرفته است تسلط و مهارت کافی روی فرآیند جداسازی پلاسما از پلاکت خون نداشته باشد ممکن است نتیجه منجر به واکنشهای آلرژیک پیش بینی نشده شود.
