ارتودنسی یک از روشهای درمانی خلاقانه و با سابقه در حوزه دندانپزشکی است. این فرآیند درمانی با پیشرفت علم و تکنولوژی همواره درحال رشد و بهروزرسانی بوده و هر سال روشهای جدیدی از آن وارد حیطه دندانپزشکی میشود که ضمن حفظ زیبایی و ظاهر بیمار، از روشهای پیشین کمدردسرتر است. الاینر یا ارتودنسی نامرئی یکی از جدیدترین روشها برای رفع ناهنجاریهای دندانی و مرتب کردن آنها است که در این مطلب بیشتر با آن آشنا میشویم.
ارتودنسی نامرئی چیست و عملکرد آن چگونه است؟
الاینرها، پلاکهای شفافی هستند که پس از قالبگیری دقیق از فک و دهان بیمار به کمک دستگاههای دیجیتال ساخته میشوند و پساز قرار گرفتن روی دندانها با وارد کردن فشار مستمر، آنها را در مسیر درست خود هدایت میکنند تا در نهایت ناهنجاریهای مورد نظر رفع شوند. این قالبهای متحرک از جنس پلاستیک و شفاف هستند و وقتی روی دندان قرار میگیرند یک لایه نازک و شفافی روی آن ایجاد میکنند و هیچ تاثیر منفی روی زیبایی و لبخند بیمار ندارند.
این پلاکها هر دو تا سه هفته با الاینر جدید تعویض میشوند و در طول این دو هفته باید هر روز ۲۲ ساعت در دهان قرار بگیرند تا بتوانند فشار مورد نیاز را به دندانها وارد کنند. از طرفی باید هنگام آشامیدن نوشیدنیهای داغ یا رنگی و غذا خوردن از دهان خارج شوند تا دچار سایش، تغییر شکل و تغییر رنگ نشوند.
آشنایی با انواع ارتودنسی نامرئی
به طور کلی ارتودنسیهای شفاف یا نامرئی سه نوع هستند که بزرگترین تفاوتشان با یکدیگر قابلیت برداشتن آنها است. منظور این است که ارتودنسی با پلاک شفاف یا همان الاینر توسط خود بیمار هنگام غذا خوردن و یا نوشیدن چای یا قهوه داغ قابل برداشتن است اما دو گروه ارتودنسی نامرئی دیگر قابلیت برداشته شدن توسط بیمار را ندارند. در ادامه با این سه دسته بیشتر آشنا میشوید:
ارتودنسی نامرئی لینگوال
سیمهای ارتودنسی با براکت های لینگوال، در پشت دندانهای فک بالا و پایین چسبانده میشوند. اغلب متخصصان دندان پزشکی استفاده از این نوع ارتودنسی را پیشنهاد نمیکنند چون ضمن اشغال فضای زیادی از داخل دهان برای زبان نیز مزاحمت ایجاد میکند. همچنین آسیب پذیری این نوع ارتودنسی بیشتر و به همین دلیل احتمال شکستگیشان نیز بالاتر است. این نوع ارتودنسی به ارتودنسی سرامیکی شباهت زیادی دارد و نوع ثابت ارتودنسی نامرئی یا شفاف محسوب میشود. این روش به دلیل آزاردهنده بودن آن همانطور که توضیح داده شد، روش محبوبی نیست و اغلب توسط متخصصان ارتودنسی توصیه نمیشود.
ارتودنسی نامرئی با پلاکهای شفاف
در این روش پلاکهای شفاف طلق مانندی روی دندان قرار میگیرند که فشار مستمر و منظمی به دندانها وارد میکنند. این پلاکهای شفاف الاینر نام دارند که پس از اندازهگیری و اسکن دقیق فضای دندانها و فک بیمار توسط دستگاههای دیجیتال تهیه و تولید میشوند. الاینرها از پلاستیک مخصوص ساخته شدهاند و ظاهری کاملاً شفاف دارند؛ طوری که با قرار گرفتن روی دندان به هیچ وجه قابل رویت و تشخیص نیستند. این روش نوینترین نوع ارتودنسی نامرئی است که هر روز به طرفدارانش افزوده میشود. در این ارتودنسی نامرئی متحرک، برای منظم کردن دندانها از تکنولوژی CAD/CAM استفاده میشود. و هیچ گونه سیم و براکتی در تشکیل ساختار آن نقش ندارد.
ارتودنسی نامرئی با براکت همرنگ دندان
در این روش هم از براکتهایی شفاف استفاده میشود که همرنگ دندان هستند. جنس براکتها در این روش از پلاستیک یا سرامیک است. این روش برعکس روش قلبی بسیار مرسوم و محبوب است. چرا که هم برای انواع ناهنجاری مناسب است و هم استحکام و زیبایی بالایی دارد. همچنین ساختار آن در گفتار و خنده فرد تاثیر منفی ندارد.
مراحل ارتودنسی نامرئی
همانطور که در بخشهای قبل متوجه شدیم انواع ارتودنسی نامرئی دو حالت متحرک و ثابت دارند و هر یک ساختار و مراحل متفاوتی دارند. در اینجا مراحل ارتودنسی نامرئی در دو شکل ثابت و متحرک توضیح داده شده است.
مراحل ارتودنسی نامرئی ثابت
مراحل ارتودنسی نامرئی ثابت تقریبا با مراحل سایر روشهای ارتودنسی مشابه است. به طور کلی این مراحل به این ترتیب هستند:
۱. اسکن و عکسبرداری دقیق از دندانها و فک بیمار
۲. قالبگیری از دندانها و ارسال قالبها برای ساخت به لابراتوار
۳. قرار دادن براکتها پشت یا روی دندانها
۴. ارائه برنامه درمانی و تنظیم جلسات پیگیری و معاینات بعدی توسط متخصص
نکته مهم درمورد ارتودنسیهای نامرئی این است که براکتهای ساخته شده در روش لینگوال پشت دندانها و براکتهای نامرئی سرامیکی روی دندانها قرار میگیرند.
مراحل ارتودنسی نامرئی متحرک
از آنجایی که ساختار ارتودنسی نامرئی متحرک یا همان الاینر به کلی با ساختار سایر ارتودنسیها متفاوت است مراحل درمانی آن نیز تفاوتهایی دارد و شامل این موارد میشود.
۱. اسکن، عکسبرداری و تهیه مدل سهبعدی دقیق از فک و دندانهای بیمار
۲. تحلیل و بررسی دقیق حرکات لازم دندانها برای تخمین تعداد پلاکهای مورد نیاز، تعداد جلسات معاینه و طول درمان.
۳. به ازای هر جلسه تعیین شده یک پلاک شفاف یا الاینر نیز باید تهیه و ساخته شود. به عنوان مثال تعیین ۱۲ جلسه درمان به معنی ساخت ۱۲ الاینر است.
۴. مراجعه به متخصص ارتودنسی هر ۲ تا ۳ هفته طبق برنامه درمان
۵. چکآپ وضعیت دندانها و بررسی تغییرات آنها
ارتودنسی نامرئی برای چه افرادی مناسب است؟
افرادی که قصد دارند ارتباطات اجتماعیشان کمتر تحت تاثیر ارتودنسی قرار بگیرد و روی لبخند و طرز صحبت کردنشان تاثیری نگذارد بیشتر به سمت الاینر یا ارتودنسی نامرئی کشیده میشوند. تقاضای این افراد این است که با استفاده از ارتودنسی هنگام صحبت یا خندیدن چیزی مشخص نباشد. در این نوع ارتودنسی نقش بیمار در استفاده منظم از پلاکهای الاینر در کسب نتیجه مطلوب بسیار مهم و پررنگ است. درصورت وجود هرگونه بیتوجهی ممکن است براکتها دچار آسیب، خراب شدن یا خراش بشوند. اما باید درنظر داشت که این ارتودنسی مناسب کسانی است که:
- افراد دارای فاصله بین دندانی
- افراد دارای ناهنجاریهای ملایم دندانی
- افراد دارای تنگی قوس دندانی
- افراد داری جلوزدگی فک بالا (اورجت)
- افراد دارای تو رفتگی دندانهای جلویی فک بالا(کراس بایت)
- افراد دارای بیرونزدگی خفیف دندانهای جلو(اوربایت)
- افراد داری فشردگی بیش از حد دندانها
- افراد دارای عدم فاصله بین دندانی مناسب
ارتودنسی نامرئی برای چه افرادی مناسب نیست؟
الاینر یک پلاک شفاف متحرک است که مزایای خاص خود را دارد و بابت این امتیازات محبوب است. با این حال برای همه مناسب نیست؛ چرا که قادر نیست تمام موارد را درمان کند. مواردی چون:
- ناهنجاریهای شدید فکی نیازمند به جراحی
- چرخشهای شدید و شلوغی بسیار زیاد دندانها
- وجود بیماریهای لثه یا پوسیدگیهای درمان نشده
- عدم همکاری بیمار در استفاده منظم از الاینرها
نکات مراقبتی ارتودنسی نامرئی
استفاده از الاینرها برای بیمار راحت است و متحرک بودن آن به فرد در خوردن و آشامیدن کمک قابل ملاحظهای میکند. با وجود این راحتی در استفاده، باید در نظر داشت که استفاده از آن نیاز به مراقبت و نگهداری دارد. در غیر این صورت الاینر آسیب دیده و در روند درمان اخلال ایجاد میشود. این موارد مراقبتی عبارتند از:
- رعایت نکات بهداشتی و تمیز کردن دقیق و اصولی دندانها
- استفاده از مسواکهای مخصوص ارتودنسی و پاکسازی کامل دندانها از باقی مانده غذا
- استفاده مرتب از نخ دندان مخصوص ارتودنسی
- شستشوی پلاک ها و براکت های دندانی با استفاده از مواد شوینده مخصوص
- پرهیز از قرار دادن الاینر در مکانهای مرطوب، سرد یا گرم
- عدم شستوشوی الاینر با آب گرم
- قرار دادن الاینر ۲۲ ساعت در روز
مزایا و معایب ارتودنسی نامرئی چیست؟
مزایا:
- نامرئی بودن براکتها روی سطح دندان
- آزادی عمل بیشتر هنگام خوردن، آشامیدن، خندیدن و حرف زدن
- قابلیت خارج کردن الاینر از دهان هنام غذا خوردن و مسواک زدن
- کاهش طول درمان و تعداد جلسات مراجعه به دندانپزشک
- راحتتر شدن فرآیند مسواک زدن و شستوشوی دهان و دندانها
- کاهش احتمال پوسیدگی دندانها و آسیب دیدن لثهها
- آسان شدن تحمل فرآیند درمان بهویژه روزها و هفتههای اول
معایب:
- هزینه بالا
- نیاز به مراقبت زیاد
- حساسیت بالای الاینر نسبت به خش، تغییر شکل و دما
- نیاز به چندین بار مسواک در روز
مدت زمان درمان ارتودنسی نامرئی چقدر است؟
طول درمان ارتودنسی با الانیر به شکل قابل توجهی کمتر از مدت درمان با ارتودنسی سنتی و ثابت است. در شرایطی که مدت زمان درمان ارتودنسی ثابت فلزی بین ۱۸ تا ۳۶ ماه و در مواردی حتی بیشتر است، دوره ارتودنسی با الاینر بین ۱۲ تا ۱۸ ماه است. این مدت زمان با توجه به میزان ناهنجاری دندانی بیمار ممکن است کمتر باشد و بین ۹ تا ۱۵ درمان به پایان برسد و یا بیشتر از حد متوسط طول بکشد و بین ۱۸تا ۲۴ ماه زمان ببرد. با این حال این مدت زمان به شکل معناداری از طول درمان روشهای دیگر کمتر است.
قیمت ارتودنسی نامرئی
ارتودنسی نامرئی باتوجه به نوع آن که سرامیکی و ثابت باشد و یا شفاف و متحرک، قیمت متفاوتی دارد. مشخصا ارتودنسی نامرئی با الاینر به مراتب از سایر روشهای ارتودنسی گرانتر است و شروع قیمت آن از ۹۰ میلیون تومان است. با این حال برای رسیدن به قیمت قطعی بهتر است به دندانپزشک متخصص ارتودنسی مراجعه شود.
سوالات متداول
ارتودنسی نامرئی چیست؟
ارتودنسی نامرئی یک روش نوین مرتب کردن دندانها است که با کمترین جلوه و نما در مدتی کوتاه دندانها را مرتب میکند و به دو شکل متحرک و ثابت مورد استفاده قرار میگیرد.
آیا ارتودنسی نامرئی واقعاً قابل تشخیص نیست؟
پلاکهای شفاف (الاینر) نامرئی هستند و هنگام صحبت یا خندیدن به سختی دیده میشوند. اما نوع سرامیکی آن ممکن است تا حدودی قابل مشاهده و تشخیص باشند.
مدت زمان درمان با ارتودنسی نامرئی چقدر است؟
معمولاً بین ۱۲ تا ۱۸ ماه طول میکشد، اما بسته به شدت ناهنجاری دندانها ممکن است کوتاهتر یا طولانیتر شود.
آیا میتوان الاینر را هنگام غذا خوردن خارج کرد؟
بله، الاینرها متحرک هستند و هنگام غذا خوردن یا نوشیدن نوشیدنیهای داغ باید از دهان خارج شوند.
در روز چند ساعت باید از الاینر استفاده کرد؟
برای کسب نتیجه مطلوب و پیشرفت روند درمان حتماً باید روزی ۲۲ ساعت در دهان قرار داشته باشند.
آیا ارتودنسی نامرئی درد دارد؟
معمولاً درد آن خفیف است و بیشتر به صورت فشار ملایم روی دندانها در روزهای ابتدایی احساس میشود.
ارتودنسی نامرئی برای چه افرادی مناسب است؟
برای افرادی مناسب است که ناهنجاریهای خفیف تا متوسط دندانی دارند و نمیخواهند ارتودنسی در ظاهرشان مشخص باشد.
آیا همه افراد میتوانند از ارتودنسی نامرئی استفاده کنند؟
خیر، در ناهنجاریهای شدید فکی یا شلوغی زیاد دندانها، ممکن است روشهای دیگر ارتودنسی مناسبتر باشند.
هزینه ارتودنسی نامرئی چقدر است؟
هزینه بسته به نوع درمان و شرایط دندانها متفاوت است اما معمولاً از حدود ۹۰ میلیون تومان شروع میشود.
آیا رعایت بهداشت در ارتودنسی نامرئی مهم است؟
بله، باید دندانها و پلاکها مرتب تمیز شوند تا از تغییر رنگ الاینر و پوسیدگی دندان جلوگیری شود.
