افراد بسیاری هستند که تصور میکنند انجام همزمان ارتودنسی و عمل بینی میتوانند مانند یک میانبر مسیر را برای رسیدن به نتیجه دلخواهشان کوتاه کند. اما سوال این است که آیا انجام این کار امکانپذیر است؟ آیا عوارضی به همراه ندارد؟ کدام یک را باید اول انجام داد؟ به پاسخ این سوالات در ادامه پرداخته شده است؛ همچنین تاثیر ارتودنسی بر بینی که موضوعی پیچیده و مهم است نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
تاثیر ارتودنسی بر روی بینی
همانطور که اشاره شد تاثیر ارتودنسی بر بینی یک موضوع پیچیده است که نیاز به بررسی دقیق دارد. وقتی از تاثیر ارتودنسی بر بینی صحبت میشود برای عده زیادی تعجب برانگیز استو اما واقعیت این است که ارتودنسی بر ساختار بینی اثر مستقیم ندارد اما با درمان ناترازی دندان و فکها، تناسب بیشتر در صورت ایجاد میکند. به همین دلیل توصیه میشود عمل جراحی بینی بعد از ارتودنسی انجام شود. چرا که ارتودنسی روی فرم لب بالا و زاویه بین لب و بینی تاثیر میگذارد و در نتیجه روی نمای کلی بینی هم تاثیراتی دارد.
انجام همزمان ارتودنسی و عمل بینی
به طور کلی انجام همزمان ارتودنسی و عمل بینی توسط برخی متخصصین توصیه میشود و توسط برخی دیگر توصیه نمیشود. در واقع انجام این کار به شرایط فک و دهان بیمار و مجرای تنفسی او بستگی دارد. در صورتی که بیمار انحراف و گرفتگی بینی داشته باشد و همزمان به ارتودنسی هم نیازمند باشد. توصیه میشود ابتدا عمل بینی انجام شود. چرا که بسته بودن راه بینی، بیمار را به سمت تنفس دهانی حرکت میدهد و تنفس از دهان موجب تغییر شکل فک بالا و پایین و کج شدن دندانها میشود. بنابراین در چنین شرایطی ابتدا عمل بینی انجام می شود تا مشکلات تنفسی که می تواند تاثیر منفی روی فک بالا بگذارد حل شود.
در موارد شدیدتر چنانچه فرد همزمان به عمل بینی و فک نیاز داشته باشد ابتدا طی عملهای مورد نیاز تناسبسازی اجزای صورت انجام می شود و در آخرین مرحله پس از اصلاح موقعیت بینی و فک درمان ارتودنسی آغاز میگردد.
عوارض احتمالی انجام همزمان ارتودنسی و عمل بینی
با توجه به این که عمل بینی عمل سنیگینی است و از طرفی ارتودنسی نیست یک فرآیند زمانبر پیچیده است پیشنهاد میشود هر یک با توجه به شرایط فک، دهان، بینی و وضعیت تنفسی به ترتیب اولویت و با تشخیص متخصصین انجام شوند. با این حال در مواردی که ناهنجاریهای دندانی و انحرافات فرم بینی مختصر بوده و از شدت زیادی برخوردار نباشند میتوان زیر نظر دو متخصص هر دو را همزمان انجام داد. با این حال به دلیل عوارضی که دارد بهتر است هر یک جدا جدا در زمان مناسب خود انجام شوند. این عوارض احتمالی به این شرح هستند:
افزایش دوره بهبود و بروز عفونت
جراحی بینی یک عمل سنگین است که دوره نقاهت دو تا چهار هفته دارد. این عمل نیاز به مراقبت دارد. عمل بینی همزمان با ارتودنسی میتواند فشار مضاعفی به دندانها وارد آورد و آنها را در موقعیت شکننده و آسیبپذیری قرار دهد. از طرفی ارتودنسی با فاصله کوتاه بعد از عمل بینی نیز خطراتی مانند تورم یا عفونت را در بیمار افزایش میدهد و ممکن است او را برای مدت بیشتری زمینگیر کند.
جراحی ناپایدار و پیشبینیناپذیر
در برخی موارد ممکن است نیاز بیمار از یک ارتودنسی ساده فراتر باشد و به جراحیهای تکمیلی نیز احتیاج داشته باشد. در واقع این جراحیها به عنوان بخشی از درمان ارتودنسی این ظرفیت را دارند که پایه اسکلتی بینی را تغییر دهند. به همین دلیل این موضوع اجازه نمیدهد نتیجه جراحی بینی قابل پیشبینی باشد.
تاثیر عمل بینی در مراقبت و بهداشت دندانها پس از عمل
شاید برای شما هم جالب باشد که چرا عمل بینی ممکن است روی بهداشت دندانها تاثیر بگذارد. علت آن دوره نقاهت بعد از جراحی بینی و دشواریهای آن است. شرایط پس از عمل به گونهای است که بیمار نمیتواند مطابق روزهای عادی از بهداشت دندانهایش مراقبت کند. ضمن این که بیمار پس از جراحی ورم و درد هم دارد که فشار زیادی به دندانها وارد میکند. همه اینها به طور موقت حتی تا یک ماه میتوانند شرایط بهداشت دندانها و براکتها را تحت تاثیر منفی بگذارند.
وارد آمدن فشار مضاعف روی صورت
از نگرانیهایی که بعد از عمل بینی با ارتودنسی وجود دارد فشار اضافی است که طی فرآیند جراحی روی صورت وارد میشود. این فشار میتواند تراز براکتها را برهم زده و یا به آنها آسیب بزند.
افزایش پیچیدگی جراحی
تورم ناشی از جراحی ارتوگناتیک یا تنظیمات ارتودنسی میتواند ظاهر واقعی بینی را تغییر دهد، کار جراح زیبایی را دشوارتر کند و دقت او را پایین بیاورد.
مشکلات تنفسی
بخاطر تاثیر ارتودنسی بر بینی و بهطور کلی مجرای تنفسی، ترکیب این درمانها میتواند مدیریت راه هوایی در طول جراحی(ها) را چالشبرانگیز کند و عوارضی را بهدنبال داشته باشد.
اولویت با کدام است؟ اول ارتودنسی یا عمل بینی؟
اولویت بندی در مورد این دو درمان با توجه به شرایط بیمار ممکن است متفاوت باشد. در مواردی که بیمار انحراف شدید بینی و انسداد تنفسی داشته باشد توصیه و حتی دستور پزشک بر این است که ابتدا جراحی بینی انجام و مشکلات تنفسی برطرف شوند. چرا که تنفس دهانی فرم فک و دندانها ار تحت تاثیر منفی قرار داده و درمان ارتودنسی با احتمال بالا به شکست منجر میشود. در شرایطی که ناهنجاری محدود باشد و روی فرم لب و فاصله آن با بینی تاثیر بگذارد توصیه میشود ابتدا ارتودنسی انجام شود و بعد نسبت عمل بینی اقدام گردد.
ارتودنسی قبل یا بعد از عمل بینی
به طور عمومی پیشنهاد میشود ابتدا ناهنجاری فک و دهان برطرف شود سپس نسبت به عمل بینی اقدام شود. چرا که رفع ناهنجاریهای فک و دندانها روی تناسب اجزای صورت تاثیرات مستقیم و غیرمستقیمی دارند. و ظاهر نهایی بینی نیز پیش از عمل بر اساس اجزای صورت و تناسبی که با هم دارند بررسی و تحلیل میشود. بنابراین بهتر است فرم لبها و فاصله آن با بینی پیش از عمل تثبیت شود. به طور کلی میتوان بعد از گذشت یک سال از عمل بینی میتوان مراحل اولیه درمانی ارتودنسی را آغاز کرد. البته در نظر داشته باشد اگر طبق معاینات به جراحی فک نیز نیاز داشته باشد احتمال دارد این جراحی روی فرم بینی شما تاثیر گذاشته و بعد از اتمام درمان ارتودنسی به جراحی بینی ترمیمی نیازمند شوید. بنابراین تمام مراحل را با حساسیت نزد متخصصان حاذق و در نظر گرفتن همه جوانب پیگیری کنید و انجام دهید. به همین دلیل است اولویت را به ارتودنسی میدهند تا عمل رینوپلاستی یک بار انجام شود و از پرداخت هزینههای اضافی جلوگیری شود.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی روی شکل بینی تاثیر میگذارد؟
ارتودنسی به طور مستقیم ساختار بینی را تغییر نمیدهد، اما با اصلاح موقعیت فک و دندانها میتواند تناسب کلی صورت و نمای بینی را تغییر دهد.
آیا میتوان ارتودنسی و عمل بینی را همزمان انجام داد؟
در برخی موارد خفیف و با نظر دو متخصص امکان انجام همزمان وجود دارد، اما معمولاً توصیه میشود این دو درمان جداگانه انجام شوند.
کدام را اول انجام دهیم؛ ارتودنسی یا عمل بینی؟
در بیشتر موارد ابتدا ارتودنسی انجام میشود تا موقعیت فک و لبها تثبیت شده و نتیجه عمل بینی دقیقتر باشد.
اگر انحراف بینی و مشکل تنفسی داشته باشیم کدام درمان اولویت دارد؟
در صورت وجود انسداد یا انحراف شدید بینی، ابتدا جراحی بینی انجام میشود تا مشکل تنفسی برطرف شود.
چرا بهتر است عمل بینی بعد از ارتودنسی انجام شود؟
چون ارتودنسی میتواند زاویه لب بالا و فاصله لب تا بینی را تغییر دهد و این موضوع در نتیجه نهایی عمل بینی تاثیر دارد.
آیا انجام همزمان ارتودنسی و جراحی بینی خطر دارد؟
بله، ممکن است باعث افزایش تورم، عفونت یا طولانیتر شدن دوره نقاهت شود.
آیا جراحی بینی میتواند به براکتهای ارتودنسی آسیب بزند؟
در برخی موارد فشار وارد شده در زمان جراحی ممکن است به براکتها آسیب زده یا تراز آنها را تغییر دهد.
آیا عمل بینی روی بهداشت دندانها در زمان ارتودنسی تاثیر میگذارد؟
بله، به دلیل درد، تورم و شرایط دوران نقاهت ممکن است مراقبت از دندانها و براکتها برای مدتی دشوارتر شود.
آیا ممکن است جراحی فک روی نتیجه عمل بینی تاثیر بگذارد؟
بله، جراحیهای مرتبط با اصلاح فک میتوانند پایه اسکلتی بینی را تغییر دهند و نتیجه جراحی بینی را تحت تاثیر قرار دهند.
چه زمانی بعد از عمل بینی میتوان ارتودنسی را شروع کرد؟
معمولاً توصیه میشود حدود یک سال بعد از جراحی بینی درمان ارتودنسی آغاز شود تا بینی کاملاً تثبیت شده باشد.
