ارتودنسی یک فرآیند درمانی زمانبر است که به مرور ناهنجاریهای دندانی را برطرف کرده و دندانها را در جای درست و استاندارد خود قرار میدهد. این روش درمانی انواع مختلفی دارد که با توجه به شرایط دندان، فک بیمار و میزان ناهنجاری با دستگاههای متفاوتی انجام میشود. یکی از انواع این روشها، ارتودنسی سرامیکی است که در این مطلب به آن پرداخته شده است.
ارتودنسی سرامیکی چیست؟
ارتودنسی سرامیکی یکی از انواع ارتودنسی است که برای مرتب کردن دندانها مورد استفاده قرار میگیرد. معمولا براکتهای سرامیکی شبیه به براکتهای فلزی هستند و تفاوت آنها در میزان شفافیت، رنگ و سفید بودن آنها است. این بریسها خیلی واضح نبوده و یکی از علتهای محبوبیتشان این است که به سختی میتوان آنها را دید و همین باعث شده زیبایی بیشتری داشته باشد.
وقتی صحبت از بریسهای شفاف میشود یعنی از ارتودنسی سرامیکی استفاده شده است. براکتهای ارتودنسی سرامیکی از مواد کامپوزیتی و آلیاژهای سرامیکی تهیه شدهاند. این مواد به کار رفته در ارتودنسی سرامیکی مانند موادی هستند که برای پر کردن دندان استفاده میشوند. این نوع براکتها از نظر رنگ دارای شباهت بسیار زیادی با رنگ دندان هستند و به همین علت نمیتوان آنها را تشخیص داد. دقیقاً همین نمایان و مشخص نبودن ارتودنسی سرامیکی است که محبوبیت آن را بین جوانان و بهطور کلی بزرگسالان افزایش داده. چرا که فعالیت اجتماعی برای این افراد راحتتر شده و اعتمادبهنفسشان را حفظ کرده است.
قیمت ارتودنسی سرامیکی
هزینه ارتودنسی به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله دستمزد دندانپزشک و کلینیک، اما مهمترین عامل میزان ناهنجاری دندان و نوع ارتودنسی انتخابی برای رفع این ناهنجاری است. به همین دلیل انواع ارتودنسی قیمت متفاوتی دارند. ارتودنسی ثابت فلزی نسبت به سایر ارتودنسیها هزینه و قیمت کمتری دارد و ارتودنسی ثابت سرامیکی به دلیل نوع موادی که در ساخت براکتهای آن استفاده میشود از قیمت و هزینه بیشتری برخوردار است.
آشنایی با انواع ارتودنسی سرامیکی
درست است که براکت سرامیکی خود یکی از انواع ارتودنسی است اما جالب است بدانید که همین روش ارتودنسی هم انواع مختلفی دارد:
براکت شفاف
جنس براکتهای شفاف از پیکربنات یا پلاستیک و سرامیک است. براکتهای شفاف سرامیکی نسبت به براکت پلاستیکی معمولاً از مقاومت بسیار بالاتری در برابر لکه و رنگ برخوردار هستند. با وجود این مقاومت در برابر رنگپذیری باز هم عاقلانه و اصولی این است که استفاده از مواد غذایی رنگی را محدود کنید؛ چرا که احتمال دارد این براکتهای سرامیکی به مرور زمان و در طول درمان دچار تغییرات رنگی شده و جلوه بدی پیدا کنند. خوب است افرادی که دندانهای سفیدی دارند یا قبل از ارتودنسی بلیچینگ کردهاند از این روش برای ارتودنسی دندانهای خود استفاده کنند.
براکت رنگی
براکتهای رنگی در واقع ظاهری فانتزی و سرگرم کننده دارند و برای افرادی که روابط گسترده اجتماعی و استایل شخصی خاصی دارند (ماندد گروه سنی کودکان و نوجوانان) جذاب است. براکتهای رنگی بسیار متنوع هستند و بر اساس رنگ دندان، استایل شخصی، فصل و ترند روز انتخاب میشوند.
چه افرادی بهترین کاندید ارتودنسی سرامیکی هستند؟
به طور کلی افرادی که از ناهنجاری شدید در ناحیه فک و دهان رنج نمیبرند و از طرفی، یکی از موارد زیر شامل حالشان میشود کاندید مناسبی برای ارتودنسی سرامیکی هستند:
- افرادی که به ظاهر و زیبایی لبخند خود اهمیت میدهند و نمیخواهند زمان صحبت و خنده براکتهای ارتودنسیشان دیده شود.
- افرادی که ناهنجاریهای خفیف تا متوسط دندانی و فکی دارند.
- افرادی که اراده و توانایی بالا در رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان دارند و میتوانند ار براکتها به خوبی مراقبت کنند.
- افرادی که فعالیت اجتماعیشان بالا است و در گروه سنی بزرگسالان قرار دارند.
آیا افرادی که ارتودنسی سرامیکی استفاده می کنند به گارد دهان نیاز دارند؟
به طور کلی از گارد یا محافظ دهان زمانی استفاده میشود که فرد به ورزشهای رزمی یا فعالیتهای جسمی سنگین مشغول باشد. بنابراین بهترین کار برای فردی که همزمان ارتودنسی دارد و به ورزشهای رزمی و سنگین مشغول است گذاشتن گارد دهانی است تا از دهان و دندان در برابر ضربات احتمالی محافظت کند. این گاردهای دهانی سه نوع هستند:
۱. نوع سفارشی و شخصی سازیشده گارد دهانی که منحصراً برای بیمار و با توجه به آناتومی فک، دهان و وضعیت دندانها ساخته میشود. این نوع گارد دهانی نیازمند صرف هزینه بالایی است.
۲. گارد دهانی جویدنی که این گارد را باید درون دهان قرار داده و گاز گرفته شود. با این کار گارد دقیقاً مناسب با وضعیت دهان و دندانهای بیمار شکل میگیرد.
۳. گاردهای دهانی از پیش ساخته شده که قیمت کمتری دارند و دسترسی به آنها آسان است. این نوع گارد مشخصاً برای ارتودنسی سرامیکی مناسب نیست و توصیه نمیشود.
چه افرادی گزینه مناسبی برای ارتودنسی سرامیکی نیستند؟
استفاده از ارتودنسی سرامیکی برای همه افراد گزینه مناسبی نیست. چرا که این نوع ارتودنسی نیازمند رعایت یکسری محدودیتها، ترک عادتها و البته داشتن آناتومی مناسب در فک و دندان است. به طور کلی بهتر است افراد زیر از این نوع ارتودنسی استفاده نکنند:
- افرادی که به سیگار و انواع دخانیات اعتیاد دارند.
- افرادی که عادات غذایی مخرب دارند؛ مانند مصرف بیش از حد مواد قندی، رنگی و فستفودها.
- افرادی که دارای آناتومی فک و دندان مناسب با ساختار ارتودنسی سرامیکی نیستند.
- افرادی که دارای ناهنجاری و بینظمی بسیار شدید دندانی هستند و باید از دستگاههای ارتودنسی پیچیدهتر استفاده کنند.
مزایای براکتهای سرامیکی
براکتهای سرامیکی به علت جنس خاصشان، مزایایی با خود به همراه دارند که سبب شده نزد طیف وسیعی از بیماران ارتودنسی محبوب شوند. به طور کلی براکتهای سرامیکی دارای مزیتهای بسیار زیادی هستند که یکی از مهمترینهای آن عدم ایجاد مشکل در عکس برداریهای دندان پزشکی است. سایر مزایای براکتهای سرامیکی بهاین ترتیب است:
- هم رنگ بودن با دندانها
- مقاومت در برابر لکه و رنگ
- غیرقابل تشخیص بودن روی دندانها
- ایجاد ظاهر تمیز و زیبا برای فرد
- افزایش اعتمادبهنفس
معایب براکتهای سرامیکی
در کنار مزایایی که عنوان شد، این براکتها با خود معایبی نیز به همراه دارند که عبارتند از:
- هزینه بالاتر نسبت به براکتهای فلزی
- شکنندگی بیشتر در برابر ضربه
- احتمال تغییر رنگ بعد از مدتی و ایجاد ظاهر ناخوشایند
- سخت بودن فرآیند برداشتن براکتهای سرامیکی نسبت به براکتهای فلزی
مراقبتهای بعد از ارتودنسی سرامیکی
در صورتی که زیبایی چهره برای شما بسیار اهمیت دارد و نمیتوانید برای طی کردن پروسه درمان خود استفاده از براکت های فلزی را تحمل کنید بهتر است از براکت های سرامیکی استفاده نمائید. اما مراقبت از براکتهای سرامیکی بسیار مهم است. این مراقبتهای بعد از نصب عبارتند از:
- دقت در مصرف مواد خوراکی: مواد غذایی سفت، چسبنده و رنگی به براکتهای سرامیکی آسیب میزنند و جبران این آسیبها هزینهبر هستند.
- مراقبت از دهان و دندان در برابر هرگونه ضربه: بنابراین بهتر است اگر فعالیت بدنی و ورزشی سنگین، رزمی و پرجنب و جوش دارید حتماً از گارد دهانی استفاده کنید. چون این براکتها نسبت به نوع فلزیشان از استحکام کافی برخوردار نیستند.
- پرهیز از نوشیدنیهای رنگی غلیظ مثل قهوه و نوشابه گازدار: توصیه میشود در صورت مصرف این نوع نوشیدنیها بلافاصله دندانهای خود را به خوبی شسته و تمیز کنید.
سوالات متداول
ارتودنسی سرامیکی دقیقاً چه فرقی با ارتودنسی فلزی دارد؟
ارتودنسی سرامیکی از مواد شفاف و همرنگ دندان ساخته میشود و کمتر دیده میشود، در حالیکه نوع فلزی آن کاملاً قابل مشاهده است.
آیا ممکن است براکتهای سرامیکی هم تغییر رنگ دهند؟
بله، اگر مواد غذایی رنگی و چسبنده بیش از حد مصرف شوند براکتها به مرور زمان لکهدار میشوند. رعایت بهداشت نیز یکی دیگر از دلایل تغییر رنگ براکتهای سرامیکی است.
هزینه ارتودنسی سرامیکی چقدر بیشتر از نوع فلزی است؟
بهطور معمول هزینه آن بیشتر است، چون مواد استفادهشده گرانتر و ظریفترند. اما برای رسیدن به عدد قطعی حتما باید به کلینیک و دندانپزشک موردنظر خود مراجعه کنید و براساس شرایط و فاکتورهای تاثیرگذار، قیمت نهایی را بهدست آورید.
آیا ارتودنسی سرامیکی برای همه افراد مناسب است؟
خیر، افرادی با ناهنجاری شدید دندانی یا مصرفکننده سیگار و خوراکیهای رنگی بهتر است از این نوع ارتودنسی استفاده نکنند.
چند نوع براکت سرامیکی وجود دارد؟
دو نوع اصلی دارد: براکتهای شفاف و براکتهای رنگی که بسته به سلیقه و نیاز زیبایی انتخاب میشوند.
آیا در عکسبرداری دندان، براکتهای سرامیکی مشکلی ایجاد میکنند؟
خیر، این نوع براکتها از موادی ساخته شدهاند که مانعی در تصویربرداری دندان ایجاد نمیکنند و اساساً یکی از بهترین مزایایشان همین نکته است.
چه کسانی بهترین کاندید ارتودنسی سرامیکی هستند؟
افرادی با ناهنجاریهای متوسط دندانی که ظاهر طبیعی و زیبایی در زمان درمان برایشان اهمیت دارد و ناهنجاری فک و دندان پیچیدهای نیز ندارند.
آیا در زمان ورزش باید از محافظ دهان استفاده کرد؟
بله، مخصوصاً برای ورزشهای رزمی یا فعالیتهای سنگین تا از براکتها و دندانها در برابر ضربه محافظت شود.
مهمترین مزیت ارتودنسی سرامیکی چیست؟
زیبایی و طبیعی بودن ظاهر آن است، چون براکتها تقریباً همرنگ دندان بوده و بهسختی دیده میشوند.
