رابطه بین سلامت دهان و بیماریهای کلی بدن، همیشه موضوع بحث دانشمندان بوده؛ اما یک پژوهش تازه در نوامبر ۲۰۲۵، رازی بسیار مهم را فاش کرد. محققان دانشگاه گراتس (Graz) در اتریش، با کمک فناوری یادگیری ماشین، پی بردند که عفونتهای ریشه دندان (پریودنتیت اپیکال) مستقیماً سطح قند خون را (بهویژه هموگلوبین A1c ) بالا میبرد.
چرا این ارتباط قبلاً نادیده گرفته شده بود؟
سؤال کلیدی اینجاست: مطالعات قبلی چرا این پیوند را کشف نکرده بودند؟ تحقیقات گذشته بیشتر روی بیمارانی تمرکز داشتند که دیابتشان تشخیص داده شده و با داروهای کنترل قند یا ضدالتهاب درمان میشدند. این داروها، اثر عفونت دندان بر قند خون ارتباط را پنهان میکردند.
در مقابل، این مطالعه جدید روی جمعیت عمومی انجام شد؛ یعنی افرادی که هنوز دیابتشان تشخیص داده نشده بود. نتایج واضح بود: کسانی که دندانشان نیاز به درمان ریشه (عصبکشی) داشت، سطح قند خون بالاتری نشان میدادند. این روش بدون دخالت داروها، این ارتباط را مشخص کرد.
چطور عفونت دندان قند خون را برهم میزند؟
عفونتهای مزمن در نوک ریشه دندان، مواد التهابی (مثل سایتوکاینها) را وارد جریان خون میکنند. این التهاب، حساسیت سلولها به انسولین را کم میکند و بدن را به سمت مقاومت انسولینی و در نهایت دیابت میکشاند. به عبارت سادهتر، یک عفونت کوچک در دهان میتواند تعادل متابولیک کل بدن را به هم بزند.
این تحقیقات اهمیت چکاپهای منظم دندانپزشکی را دوچندان میکند. درمان بهموقعِ عفونتهای ریشه یا همان عصب کشی نهتنها برای حفظ دندان، بلکه بهعنوان روشی برای حفظ تعادل متابولیک بدن و جلوگیری از بروز دیابت پنهان بسیار پراهمیت است.
