مرکز ملی تحقیقات تکامل انسان (CENIEH) با انتشار مقالهای در ژورنال Data in Brief، از دسترسی آزاد به بزرگترین مجموعه دادههای دندانهای شیری در اسپانیا خبر داد. این مجموعه شامل ۷۱۲ اندازهگیری دقیق از دندانهای ۵۲ کودک اسپانیایی است که بخشی از کلکسیون مشهور «راتون پرز» (Ratón Pérez Collection) محسوب میشوند.
اهمیت پروژه راتون پرز
این ابتکار پیشگامانه علمیشهروندی، اسپانیا را به یکی از صاحبان گستردهترین و مستندترین منابع مطالعاتی دندانپزشکی کودکان در جهان تبدیل کرده است. این پروژه که با هدایت «مارینا مارتینز د پینیلوس» انجام شد، نخستین مجموعه مرجع باز (Open Reference) است که اندازهگیریهای خام دندانهای شیری مدرن را ارائه میدهد. نکته متمایز این مجموعه، وجود اسناد بیوگرافیک دقیق اهداکنندگان است که تحت معیارهای اخلاقی سختگیرانه جمعآوری شدهاند.
جزئیات فنی دادهها
دادههای منتشرشده که در مخزن Zenodo قابلدسترسیاند، شامل ابعاد مزیودیستال (Mesiodistal) و باکولینگوال (Buccolingual)، شاخصهای تاج و مساحت تاج دندانهای پیش، نیش و آسیاب شیری است. مارتینز د پینیلوس دراینباره توضیح داد: «تمام اندازهگیریها طبق پروتکلهای استاندارد ادنتومتریک انجام شدهاند تا دقت دادهها و قابلیت مقایسه آنها با نمونههای مدرن و فسیلی تضمین شود.»
کاربردهای چندگانه در علوم دندانپزشکی
مجموعه راتون پرز که سال ۲۰۱۴ تأسیس شد، اکنون بیش از ۵ هزار دندان شیری اهدایی را در خود جای داده است. ارزش ویژه این مجموعه در اطلاعات زمینهای همراه هر دندان، مانند سن اهداکننده، جنسیت، رژیم غذایی، دوره بارداری و منشأ جغرافیایی نهفته است. این ویژگیها مجموعه مذکور را به مرجعی ضروری برای رشتههای زیر تبدیل کرده است:
دندانپزشکی اطفال: ایجاد استانداردهای فعلی برای اندازه دندان کودکان و تشخیص ناهنجاریهای رشدی احتمالی.
پزشکی قانونی: بهبود روشهای تخمین سن و شناسایی افراد نابالغ.
انسانشناسی و تکامل: مقایسه دندانهای فسیلی و مطالعه الگوهای تکاملی در جنس هومو (Homo).
بیوآرکیولوژی: ارائه چارچوب مقایسهای دقیق برای تحلیل جمعیتهای گذشته و حال.
این بانک اطلاعاتی با حذف محدودیتهای دسترسی فیزیکی، بستری نوین را برای پژوهشگران سراسر جهان فراهم کرده است تا مطالعات خود را با دقت و سرعت بیشتری پیش ببرند.
